Fortezza di San Leo

Skała San Leo to naturalna forteca: pionowe ściany ze wszystkich stron i tylko jedno wejście. Rzymianie zbudowali tu pierwszą fortyfikację, a w średniowieczu walczyli o nią Bizantyjczycy, Goci, Frankowie i Longobardowie. Między 961 a 963 rokiem zamknął się tu Berengariusz II, król Włoch, oblężony przez Ottona I: przez te dwa lata San Leo było faktyczną stolicą królestwa.

W 1441 roku bardzo młody Federico da Montefeltro zdobył twierdzę śmiałą wspinaczką. Potem, gdy armaty uczyniły stare wieże bezużytecznymi, powierzył Francesco di Giorgio Martini jej przeprojektowanie: powstały okrągłe wieże i skośne mury, które widzisz dziś, zaprojektowane do ognia krzyżowego. Pietro Bembo nazwał ją fortissimo propugnacolo e mirabile arnese di guerra.

Pod Państwem Kościelnym twierdza stała się więzieniem. Najsłynniejszym więźniem był Giuseppe Balsamo, hrabia Cagliostro, alchemik i awanturnik skazany przez Inkwizycję: przybył w 1791 i zmarł tu w 1795, zamknięty w celi Pozzetto, do której wchodziło się przez właz w suficie. Po nim przeszedł też patriota Felice Orsini.

Dziś zwiedzanie prowadzi przez sale muzealne, broń, więzienia i celę Cagliostro, aż do ganków. Z góry widać całą dolinę Valmarecchia, San Marino, a w pogodne dni morze przy Rimini. Z wioski do twierdzy dochodzi się pieszo w kilka minut.