Zmiana czasu:w nocy z sobota 24 października na niedziela 25 października cofamy zegarki o godzinęniedz. 25 paź, godzina do tyłu Pozostało 0dni06godz.22min11sek
Zapytaj Romagna TourismZapytaj

E' Lunêri di Smémbar

Narodził się w sylwestra 1844 roku w tawernie Marianàza w Faenzy: gdy zabawa się skończyła, zabrakło pieniędzy na zapłatę gospodarzowi, więc scenograf Romolo Liverani narysował mu na kartce Generała Smembri, bankrutów, maszerującego do gospody nędzy; z Achille Calzim dodał przepowiednie na rok. "Weź, przyniesie ci szczęście". Od tamtej pory wychodzi co roku.

1845pierwszy almanach
25XIX-wieczne roczniki poniżej
1852-1894od najstarszego do najnowszego

Jak wygląda almanach

To duża kartka do powieszenia w kuchni lub stajni. U góry rysunek roku ze Smembri, po bokach karykatury tych, którzy "zasłużyli się", pośrodku kalendarz miesiąc po miesiącu ze świętymi i fazami księżyca, na dole prognozy pogody. A na samej górze zirudèla, rymowanka w dialekcie wyśmiewająca możnych danego roku.

Roczniki XIX-wieczne

Dotknij kartki, żeby ją powiększyć: strzałki przechodzą do roku wcześniejszego lub późniejszego, a link otwiera kartę z powiększeniem w Imago.

Zdjęcia: Biblioteca Comunale Manfrediana w Faenzy, która przechowuje oryginały, z katalogu Imago Servizio Patrimonio Culturale regionu Emilia-Romagna. Licencja CC BY-NC-SA 3.0 IT, użytek niekomercyjny. Roczniki 1850 i 1862 są skatalogowane, ale bez zdjęcia. Historia powstania to ta opowiedziana przez Historia Faentina. Imago · CC BY-NC-SA 3.0 IT · Historia Faentina

Zirudèla z 1868 roku

Prosi o patrona złodziei, bo już wszyscy kradną. Potem atakuje podatki na biednych, bankiety posłów, rząd Rattazziego ("ratazzi", wielkie szczury) i Francuzów w Rzymie; 1868 był też rokiem przestępnym. Przepisana z oryginalnej kartki z pisownią druku; [?] oznacza słowa trudne do odczytania.

Per i Smembar e 1868.

Chi è, ch'am dpenz int'un gran quedar
Un bel Sant ch' seja sora a i ledar:
D' pruclamel am toj l'impegn
Protettor d' tott quant e Regn.
An sinti che in se liron
Tott i canta sta canzon?
« A rub me, ruba anca te;
« Ch' ruba anch Jacum da Furlè:
« Nò a rubem, rubè anca vò,
« Tott ch' i fezza a ch' ruba piò.
Per uvdè dov ven ste mel
Ha j' ho ciap t' un canuciel,
E piantè al ho dret a fil
Per strulghe quel ch' è int' e zil.
Indvinev? ho vest 'n a stella
Senza luz, senza manella;
L'am pareva un animel,
Fors piò brott d' quel ch' vdè Ezechiel.
Cun dal coran cun d' i dent
Fett ad us d' quii d' j' Elefent:
Cun d' j' ungion longh una spanna,
J' era d' fer! no miga d' canna!

E l'arveva una galazza
Fors piò lerga e ch' n' è la piazza.
L'an magneva, la dvureva
Ogni quel ch' uj capiteva:
A scruclè l'or, e l'arzent
L'ans spadeva miga i dent.
L'era un mostar d' 'na natura
Ch' um fasè la gran paura.
Perchè a vest che cun j' infloss
L'infiammeva al j' ong a i gross,
Che a vdè sol l'arzent e l'or
Is sinteva un gran pizgor.
Ste gran mostar magna e insacca
E us fa gras cum è una vacca;
E l'Italia la puvretta
Zà spulpeda e dereletta
L'as attrova alè per dri,
Ch' l'an ha lena d' ster in pì.
L'è per quest che uns cruv [?] un foi
Ch' an truveva d' ledar un bgoi;
L'è per quest che dal nost' cass
I milion i vola a spass,
E uj è sol d' i nid d' tupazzi
Fors piò grossi e ch' n' è 'ratazzi.
Mo lizzi che int' e tel sit
J' ha de un pranz cun gran aptit:
De ven d' Ren, e de Madera
De Sciampagn, Bordò e Barbera
I fa semper a chi in bev piò;

Chi è ch' e pega? al paghem nò!
Quand pù i sent ch' jè ciocch spulpe
I piov tass sora i disgrazie,
Che i fadiga e is da all' impecch
Per magner un mors d' pan secch....
E i rinfresch che i Deputet
S' sozza in Camera e in Senet,
Quand i fa ch' i bel dscursen
Ch' um pè d' esser a i buratten?
Di milion i gosta, e ch' pega!!!
Mo saviv ch' l'è propi vega?
Propi a forza d' fes paghe
I s' ha broll, i s' ha spulpe,
E as murrem anch dalla fam
S'an s' usem a armugher e stram.
È la questa la cucagna
Ch' i prumess a quii d' Rumagna!
El mo quest e paradis
Piin d' uffel, d' pastez e d' zris
Ch' j' ha mustre all' Italia unida
Inco' [?] fatta e no' cumpida?
Mo furb no' che per ster mei
As sem mess int ste sgambei,
Us suzed da ch' la dunnena
Ch' vlè do ov da una gallena.
Am dirì ch' l'è usanza meja
D' cantè i treni d' Geremeja.
La va mel l'andarà pezz
E d' camper un j è piò mezz,

E pu stan l'è bisistil
Che us bev d' gross e us chega d' stil;
E pu ul domina la lona
Ch' l'è una vacca buzzarona.
Che i su infloss i porta in terra
La miseria.... e fors la guerra. -
E in puletica? - An e sò:
L'è una mnestra ch' an maga piò,
Ignimod a calculè
L'è temp pers e fiè buttè....
S' val a Roma? - Un j è rason
I fò Ghell invez d' Gappon....
Uns putrebb mo dsend a dver
Spintei veja da e puller?
Moh fasiv per cujunè!!!....
Oh piantela.... lasse andè.
E piuttost sbatti so tott
In se cul d'un tigam rott,
Fe' rugger una sumarra
E sbattle in s' e mangh d' 'na barra,
E accurdend tott st' armuneja
Cun la musica d' Pateja,
Intunè la mi canzon
Ch' av vegn dri cun e liron:
« Tiritera tiritera
« A sem semper a e sicutera;
« J' era ledar j' é nench ledar,
« E l' e semper l' istes quedar.

W dialekcie Faenzy, jak została wydrukowana. Transkrypcja Romagna Tourism z kartki Biblioteca Manfrediana. Karta i powiększenie w Imago

Więcej historii: Ciekawostki i legendy · Dialekty · Historia


Karta i powiększenie w Imago · Biblioteca Manfrediana, Faenza

Czegoś brakuje albo chcesz dodać jakieś dane? Daj nam znać.

Znalazłeś błąd lub niedokładność? Powiadom nas.

Napisz zgłoszenie
Co chcesz nam zgłosić?

Zapytaj Romagna Tourism

Spróbuj zapytać

Odpowiedzi pisze sztuczna inteligencja, czytając strony serwisu: może się mylić, zawsze sprawdź wskazaną stronę. Nie wpisuj danych osobowych.