Verdwenen ambachten van Romagna: zwavelmijners, drukkers, zeelieden en zoutwerkers

Sulphur, het Historisch Mijnmuseum 75 min

Onder de huizen van Perticara ligt een verborgen stad: meer dan honderd kilometer tunnels op negen niveaus, de zwavelmijn die in 1938 meer dan 1.600 mensen werk gaf. De zwavelmijners gingen naar beneden met carbidlampen, de hitte en het stof in, en de zwavel werd gebruikt voor buskruit, lucifers en wijngaardbehandelingen. Buitenlandse zwavel kostte minder en de aders raakten uitgeput: de mijn sloot in 1964 en veel gezinnen vertrokken. In het oude bedrijf vind je de elektriciteitscentrale, de lampenkamer waar lampen werden opgehaald, de werkplaatsen en een gereconstrueerde galerij; buiten domineert de Vittoria-schacht nog steeds het dorp.

Open op zaterdag, zondag en feestdagen van april tot november; op andere dagen en in de winter alleen op afspraak: controleer en reserveer vooraf.

Stamperia Marchi en roestgedrukte stoffen 35 min

De bedrukte stoffen waren de tafellakens, gordijnen en ossendekens van de boerenhuizen: ze werden versierd door drukkers, met handgesneden perenboomstempels en een roestkleurige verf gemaakt van ijzer, azijn en meel, die er nooit meer uitgaat. Van die werkplaatsen zijn er nog maar heel weinig over. Bij Stamperia Marchi zie je de oude stempels, kijk je hoe een stof wordt bedrukt en zie je de mangel draaien, een enorme houten machine met een groot wiel, in gebruik sinds 1633, die de stoffen perst, uitrekt en gladstrijkt voor het drukken.

Ambachtelijke werkplaats: controleer de openingsdagen; groepen geven vooraf bericht.

Het Maritiem Museum en latijnzeilen 45 min

In het oudste deel van de kanaalhaven, dat in 1502 door Leonardo da Vinci werd ontworpen, drijven de werkboten van de Adriatische Zee: bragozzi, trabaccoli, sloepen. Ze werden gebouwd door meesterscheepsbouwers en waterdicht gemaakt door breeuwhouwers, met werk en pek; de zeilen werden rood en geel geschilderd met gekleurde aarde en droegen het familiesymbool, zodat je vanaf de kust kon herkennen wie er binnenkwam. De landsectie vertelt het verhaal van de visserij, de werven en het leven van de zeelieden.

De zeilen worden gehesen van Pasen tot de herfst; de landsectie heeft seizoensgebonden openingstijden.

De ijskelders 15 min

Voor koelkasten werd vis vers gehouden met ijs dat in de winter werd verzameld en bewaard in grote overdekte kuilen die ondergronds waren gegraven, de 'conserve'. Ook dit was een ambacht: het ijs snijden, dragen en inpakken zodat het tot de zomer zou blijven. Op Piazza delle Conserve is er een gereconstrueerd en kun je zien hoe het er van binnen uitzag.

MUSA, het Zoutmuseum 30 min

In het grote Magazzino Torre van 1691 werd het zout opgestapeld voordat het op boten werd geladen: duizenden tonnen. Vandaag herbergt het MUSA, dat het werk van de zoutwerkers vertelt met houten gereedschap, foto's en de woorden van wie het deed: de gezinnen die elk hun eigen stuk zoutpan bewerkten, de zomeroogst, het zout gedragen op schouders en op boten naar de pakhuizen.

Seizoensgebonden openingstijden: controleer vooraf.

De Camillone-zoutpan 60 min

Voor 1959 was de zoutpan van Cervia verdeeld in ongeveer 150 kleine familiebedrijven; daarna werd het samengevoegd tot één grote installatie en eindigde het werk van de gezinnen. De Camillone is de enige die overbleef zoals het was: de vrijwilligers van Civiltà Salinara, velen van hen voormalige zoutwerkers, oogsten het zout met de hand met houten gereedschap, volgens de methode die bekend staat als 'alla cervese'. Het resultaat is 'zoet zout', arm aan bittere zouten, nu een Slow Food Presidium. Eromheen de zoutpanbekkens, met roze flamingo's.

Gratis rondleidingen in de zomer (meestal half juni tot half september, 's middags, op vaste dagen); op dinsdag kun je op afspraak met de zoutwerkers meewerken: controleer de MUSA-kalender.